نمىشود ، زيرا هبه مدت به منزله قبض و استيفاء مدت است و در اين امر فرقى بين قبل و بعد از دخول نيست و ما اگر بگوييم عبارت « فان خلاها . . . » اعم از طلاق و هبه مدت است بايد در اين قاعده نيز تصرف كنيم و بگوييم اگر مرد بعد از دخول مدت را هبه كرد ، استيفاء مدت است ، اما اگر قبل از دخول هبه كرد استيفاء حساب نمىشود در حالى كه در ارتكاز انسان در استيفاء بودن هيچ فرقى بين قبل و بعد از مدت نيست . بنابراين مراد از جمله « فان خلاها . . . » اعم از طلاق و هبه مدت نيست ، بلكه مراد فقط طلاق بوده و مدلول آن مطابق با همان مطلب تعبدى معروفى است كه طلاق قبل از دخول منصف مهر است . نتيجه آن كه روايت مىخواهد بگويد : اگر زن حق خود را كه مهر است ابراء نمود ، اين ابراء قبض محسوب مىشود ، گويا تمام مهر خود را دريافت نموده است ، در اين صورت اگر مرد قبل از دخول زن را طلاق داد زن بايد نصف مهر را به مرد برگرداند . حالا به بررسى صورت دوم مىپردازيم . هبه مدت بعد از دخول محقق كركى در جامع المقاصد مىفرمايد : من به كلامى از اصحاب در اين خصوص برخورد نكرده‌ام ولى قول صحيح اين است كه چيزى از مهر كسر نشود ، زيرا زن به مجرد عقد مالك تمام مهر مىگردد و دليلى كه مقتضى كم شدن مهريه باشد نداريم و بر اساس قاعده اصح آن است كه چيزى كسر نشود « 1 » . اشكال صاحب جواهر بر محقق كركى صاحب جواهر مىفرمايد : حق همين است كه بايد تمام مهر پرداخت شود چرا شما با ترديد و شك آن را ذكر مىكنيد كه در كلام اصحاب در خصوص اين مسأله چيزى نديده‌ام و بعد نظر خود را گفته‌ايد ! اين مطلب كاملا واضح است و بايد

--> ( 1 ) - جامع المقاصد 23 / 13 : « و لم اقف للاصحاب على كلام فى ذلك و الذي يقتضيه صحيح النظر وجوب الجميع لاقتضاء العقد وجوبه و لم يثبت شرعا ما يقتضى سقوط شيء منه » .